Jak trzymać pałki perkusyjne – chwyt krok po kroku dla początkujących

Seria: Rudymenty i technika · Poziom: początkujący · Czas: ok. 15 min ćwiczenia

W tej lekcji nauczysz się trzymać pałki tak, żeby pracowały razem z Tobą, a nie przeciwko Tobie. Od chwytu zależy wszystko, co zagrasz później: tempo, równe uderzenia i to, czy po godzinie grania bolą Cię ręce. Zacznę od najważniejszego. Pałki nie ściska się całą dłonią.

Z czego składa się dobry chwyt?

Najpierw rozbierzmy chwyt na części. Każdy element ma swoją robotę i każdy da się sprawdzić osobno.

Jaki chwyt wybrać na początek?

Są dwie rodziny chwytów. W chwycie równoległym (matched grip) obie ręce trzymają pałki tak samo, od góry. W chwycie tradycyjnym prawa ręka trzyma pałkę od góry, a lewa od spodu. Ten drugi wziął się od doboszy wojskowych, którzy nosili werbel przewieszony skośnie przy biodrze, a potem przejęli go perkusiści jazzowi.

Na start polecam chwyt równoległy, bo obie ręce uczą się tego samego ruchu. Ma on trzy odmiany, które różnią się ułożeniem dłoni:

• Niemiecki: dłonie równolegle do naciągu, wierzchem do góry. Ruch idzie głównie z nadgarstka, daje dużo siły.
• Amerykański: dłonie obrócone mniej więcej pod kątem 45° do naciągu. Pracują nadgarstek i palce. To uniwersalny chwyt i dobra baza do nauki.
• Francuski: dłonie zwrócone do siebie, kciuki do góry. Pałkę prowadzą głównie palce, więc nadaje się do cichej, precyzyjnej gry.

W tej lekcji ćwiczymy chwyt amerykański. Z niego łatwo przejdziesz później do pozostałych.

Zapis: pierwsze ćwiczenie z pałkami

Grasz na werblu albo na padzie, same pojedyncze uderzenia, bez akcentów. Każde uderzenie ma brzmieć tak samo. Kreska oznacza pauzę.

P = prawa ręka, L = lewa ręka. Leworęczni mogą zaczynać od L.

Jak trzymać pałki krok po kroku?

1. Znajdź naturalne ułożenie dłoni. Opuść luźno ręce wzdłuż ciała, a potem unieś przedramiona przed siebie, nie zmieniając ułożenia dłoni. Tak mają wyglądać ręce przy werblu.
2. Chwyć pałkę kciukiem i palcem wskazującym. Wyobraź sobie, że przez te dwa palce i pałkę przechodzi malutki gwoździk. Pałka ma się na nim swobodnie kołysać, jak wahadło.
3. Znajdź punkt podparcia. Przesuwaj palce wzdłuż pałki i za każdym razem upuść ją luźno na werbel. Tam, gdzie odbija się najwięcej razy i najswobodniej, tam ją trzymaj.
4. Domknij pozostałe palce od spodu. Luźno, bez ściskania. One tylko pomagają prowadzić pałkę.
5. Obróć dłonie do chwytu amerykańskiego. Wierzch dłoni mniej więcej pod kątem 45° do naciągu, pałki ustawione do siebie w lekkie V.
6. Uderzaj z nadgarstka. Zagraj ćwiczenie A, potem B. Start: 60 BPM. Cel: 100 BPM. Łokieć stoi, pracuje zawias w nadgarstku.
7. Połącz ręce. Zagraj ćwiczenie C, ósemki P L. Start: 60 BPM. Cel: 100 BPM. Obie ręce mają wyglądać i brzmieć tak samo.

Do ćwiczeń wystarczy para pałek i werbel albo pad. Jeśli dopiero je wybierasz, o rozmiarach pałek piszę w poradniku Pałki perkusyjne – rodzaje i specyfikacja, a o padach w tekście Pady perkusyjne do ćwiczeń.

Jakie błędy w chwycie popełniają początkujący?

• Sztywny chwyt całą ręką. To najważniejsza rzecz w całej lekcji. Kiedy zaciskasz pałkę w pięści, nie ma osi, na której mogłaby się kołysać. Pałka przestaje odbijać, a ręka szybko się męczy. Kciuk i palec wskazujący trzymają, reszta tylko wspiera.
• Gra całym ramieniem. Wygląda to jak króliczek Duracella, który wali w bębenek całą ręką. Dobry chwyt wygląda zupełnie inaczej: przedramię jest spokojne, a ruch robi nadgarstek, który pracuje jak wahadło.
• Zdawanie się na samo odbicie. Pałka ma się odbijać, ale to Ty ją prowadzisz. Jeśli puścisz ją wolno i tylko czekasz, aż sama wróci, stracisz kontrolę nad tempem i siłą uderzenia.
• Ręka na samym końcu pałki. Kusi, bo wydaje się, że wtedy uderzenie jest mocniejsze. W praktyce wypadasz z punktu podparcia i pałka gorzej odbija.

Ćwiczenie na ten tydzień

Ćwicz codziennie po 15 minut, z metronomem. Lepiej krótko i co dzień niż godzinę raz w tygodniu.

Kiedy zagrasz dane ćwiczenie przez 2 minuty bez napięcia w dłoni i bez gubienia tempa, dodaj 5 BPM. Gdy ósemki P L idą luźno w 100 BPM, możesz przejść do następnej lekcji z serii. Jeśli zaczynają boleć przedramiona albo nadgarstki, zwolnij i wróć do kroku 2: najczęściej znaczy to, że znowu ściskasz pałkę. Jak dobrać metronom, piszę w tekście Dlaczego warto kupić metronom?

Źródła i dalsza nauka

• Drumeo: How to Hold Drumsticks – trzy odmiany chwytu równoległego i sposób na znalezienie punktu podparcia przez odbicia na werblu (po angielsku).
• Wikipedia: Grip (percussion) – chwyt równoległy i tradycyjny, ułożenie dłoni w chwycie niemieckim, amerykańskim i francuskim oraz historia chwytu tradycyjnego (po angielsku).
• Drum! Magazine: How to Hold Drumsticks – porównanie chwytów z ich zaletami i wadami oraz ćwiczenie ćwierćnut z metronomem (po angielsku).
• Drumeo: Hand Technique Tips – wskazówki o równowadze pałki, pracy palców i metodzie Moellera (po angielsku).
• FreeDrumLessons: Holding the Drumsticks – lekcja wideo o punkcie równowagi pałki i obu rodzinach chwytów (po angielsku).

Po polsku o nauce gry: Paweł Ostrowski o swoich podręcznikach do perkusji.

Najczęstsze pytania

Jak mocno trzymać pałki perkusyjne?

Na tyle mocno, żeby nie wypadły z ręki, i nic więcej. Pałkę trzymają kciuk i palec wskazujący, a pozostałe palce tylko ją podtrzymują od spodu. Jeśli pałka nie odbija się swobodnie albo po kilku minutach bolą Cię przedramiona, ściskasz za mocno.

W którym miejscu trzymać pałkę?

W punkcie podparcia, czyli tam, gdzie pałka najlepiej się równoważy. Znajdziesz go, przesuwając palce wzdłuż pałki i upuszczając ją na werbel. Miejsce, w którym odbija się najwięcej razy, jest Twoim punktem podparcia.

Chwyt równoległy czy tradycyjny na początek?

Na początek równoległy, w odmianie amerykańskiej. Obie ręce trzymają pałki tak samo, więc uczą się jednego ruchu. Chwyt tradycyjny, z lewą ręką od spodu, wywodzi się z werbla marszowego i możesz go poznać później.

Grać z nadgarstka czy z całej ręki?

Z nadgarstka. Ma pracować jak wahadło, a przedramię i bark zostają spokojne. Gra całym ramieniem męczy i spowalnia. Z nadgarstka zagrasz szybciej i dokładniej.

Jak sprawdzić chwyt w domu bez nauczyciela?

Zagraj kilka wolnych uderzeń i sprawdź trzy rzeczy. Czy pałka kołysze się swobodnie między kciukiem a palcem wskazującym? Czy po uderzeniu odbija się sama, a Ty ją tylko prowadzisz? Czy łokieć i bark stoją w miejscu, a ruch robi nadgarstek? Jeśli na któreś pytanie odpowiadasz „nie”, wróć do kroków 2–4.

Tomek Stukan, Polmuz