Over Polmuz Drums
Een Pools drummerk
Polmuz is een Pools drummerk dat in de jaren zestig in Warschau werd geboren en nu in Gdynia woont. Onder die naam maken we vier drumstelmodellen, snaredrums en bekkens, en custom drumstellen bouwen we vanaf nul in onze eigen werkplaats. Hieronder vertel ik waar we vandaan komen en wat er met een drum gebeurt voordat hij bij jou terechtkomt.
Van de Grochowskastraat naar Gdynia
De eerste drums met het Polmuz-logo verlieten in de jaren zestig een fabriek in Warschau, aan de Grochowska 75/77. In het communistische Polen werden ze gemaakt van wat er toevallig voorhanden was. De ketels waren van els, berk of grenen, en soms van vezelplaat of verhard karton. De zogeheten “Everplays”, die onder licentie van het Britse Premier in elkaar werden gezet, waren duidelijk beter. Mateusz Wysocki schreef over de geschiedenis van Poolse drums en vroeg zich in de kop van zijn stuk af of Polmuz een “onsterfelijke vijand of de redder van jonge drummers” was. Het antwoord hing af van het exemplaar dat je te pakken kreeg, maar heel wat Poolse drummers zijn op zo’n stel begonnen. Begin jaren negentig rolden de laatste drums van de band en daarna werd het lang stil rond het merk.
Op 9 januari 2006 begon ik de winkel DrumStore, in een kelder. Ik verkocht losse Istanbul-bekkens en drumstellen, en in het begin was ik de enige die er werkte. De winkel groeide, en ernaast kwam een werkplaats waar we drums van alle mogelijke merken repareerden en opknapten. Wie zoveel drumstellen van een ander uit elkaar heeft gehaald, ziet al snel waar een fabrikant zijn best heeft gedaan en waar hij de kantjes eraf heeft gelopen.
In 2018 kochten we de rechten op de naam Polmuz. Van de oude drums hielden we de naam en het klassieke logo. Al de rest, van het multiplex tot het beslag, hebben we opnieuw ontworpen, met wat we aan de werkbank hadden opgestoken. De eerste nieuwe drumstellen lieten we op 13 november 2019 zien in club Sfinks700 in Sopot, waar onder anderen de drummers van Illusion en Lipali, Wojtek Warmijak en Paweł Osicki, erop speelden.
De hele presentatie van de première laat ik dia voor dia zien in het bericht De geschiedenis van Polmuz in dia’s (in het Pools).
Vier drumstelmodellen
Model 4 kost ongeveer 3.200 PLN en wordt compleet geleverd: drums, standaards, bekkens en een drumkruk. Je haalt het uit de doos en kunt meteen spelen. De ketels zijn van berk en niet van populier, die in deze prijsklasse vaak wordt gebruikt om de kosten te drukken. Berk laat zich netjes bewerken tot een goede gratrand. En van die rand hangt af of het vel er goed op ligt en of de drum überhaupt te stemmen is.
Model 3, voor ongeveer 4.300 PLN zonder bekkens, is ook van berk, maar heeft beter beslag, een bassdrumpedaal met dubbele ketting en een tomophanging waarvoor geen gat in de ketel hoeft en die aan een standaard hangt in plaats van aan de bassdrum. Hij wordt gelakt, in fades of in transparant zwart. De modellen 4 en 3 produceren we in China, onder ons eigen merk en met onze eigen kwaliteitscontrole. Dat houden we niet geheim, want in deze prijsklasse wordt bijna elk drumstel zo gemaakt. Wat er uit de fabriek komt, hangt af van het hout, de gratrand en het beslag dat je er bestelt.
Model 2 en Model 1 bouwen we in onze werkplaats in Gdynia, en dat zijn echte custom drumstellen: het hout, de kleur, de maten van de drums en het beslag kies je zelf. Beide modellen hebben hetzelfde hout en dezelfde oplossingen binnen in de ketel. Model 1 krijgt zwaarder beslag, dus sterkere lugs (spanblokjes), klauwen, poten, ophangingen en houders, standaard Evans-vellen en meer van onze tijd voor elk detail. Model 2 begint bij ongeveer 5.500 PLN voor een stel 20/12/14 in naturel hout, Model 1 bij ongeveer 6.000 PLN. De meest uitgebreide Polmuz die we tot nu toe hebben gebouwd, kostte 40.000 PLN.
Naast de drumstellen maken we snaredrums, vanaf 999 PLN, en bekkens van B20-brons, met de hand gehamerd in Turkije. Alle modellen heb ik met prijzen en foto’s beschreven in de gids Wat kost een drumstel en welk kies je (in het Engels).
Hoe we onze drums bouwen
De belangrijkste onderdelen van een drum zitten onder het vel en binnen in de ketel, dus op productfoto’s zie je ze niet. Alles wat ik hieronder beschrijf, geldt voor de drums uit onze werkplaats, dus voor Model 1 en 2 en voor onze snaredrums.
Multiplex
In 2019 liet ik multiplex in verschillende diktes en met verschillende aantallen lagen komen, en ik luisterde hoe kale ketels daarvan klonken. Bij esdoorn won een plaat van zes lagen en 4,8 mm dik. Tik je erop met je vinger, dan krijg je een lange, zuivere toon. Een stuk hout dat meteen stilvalt als je erop slaat, gaat niet zingen omdat je er een vel op spant. De dunnere wand heeft ook een heel nuchter voordeel. Het drumstel weegt minder, en drums sjouw je naar elk optreden.
Gratrand
Vlak bij de spanrand loopt een vel rond af en pas verder naar binnen wordt het vlak. Onze gratrand van 2×45° raakt het vel precies op dat vlakke deel. Daardoor stemt de drum laag en blijft hij langer gestemd. We kwamen erop uit door een stuk of tien ketels met verschillende randen te bouwen en ze op het gehoor te vergelijken, en de winnaar was de rand die we kenden van vintage drums. Elke rand frezen we, polijsten we glad en zetten we in de was, zodat het vel eroverheen glijdt in plaats van te blijven haken. Leg je een ketel met een goed bewerkte rand op een glasplaat, dan komt er nergens licht onderdoor en krijg je er geen velletje papier onder. Wie naar de werkplaats komt, krijgt een ketel in handen en kan zelf met een vinger over de rand gaan.
Boorgaten
Ik ben van opleiding ingenieur en heb vroeger schepen ontworpen. De gaten voor de lugs teken ik daarom in QCAD uit zoals je de vlakke secties van een scheepsromp tekent, op de uitslag van de ketel. Een ketel is nooit een perfecte cirkel, soms is hij een tikje ovaal, en lugs van verschillende fabrikanten hebben een andere gatafstand. Alleen met een nauwkeurige tekening houden we de gaten tot op 0,2 mm op hun plek. Die precisie heeft een heel praktisch doel. Staan de lugs scheef ten opzichte van de gratrand, dan gaat de stemschroef niet recht door het gat in de spanrand, hij schuurt ertegen en de drum is lastig te stemmen. We boren met goede stappenboren, want het verschil met een boor van 5 zloty zie je later in elk gat.
Stemschroeven en stemmen
De stemschroeven op onze drums draaien soepel en schuren niet tegen de spanrand, en de ketel is een fractie smaller, zodat de gratrand mooi onder het vel komt te liggen. In de praktijk draai je alle schroeven met je vingers even vast aan en de drum zingt al. Je hoeft niet op een piano te stemmen en niet bij elke schroef apart naar een toon te zoeken. Stemmen op gevoel, de finger-tight-methode, is volgens mij de snelste manier die er bestaat. Het werkt alleen bij een drum waarin alles gelijkmatig is gemaakt.
Binnenkant van de ketel
Elke ketel oliën en waxen we aan de binnenkant, zonder meerprijs, zodat het hout kan ademen en vocht buiten blijft. Om dezelfde reden schildert niemand een houten huis met polyurethaan. Tegen meerprijs doen we het nog een keer en zetten we de drum in elkaar met roestvrijstalen schroeven, zoals ze in de scheepsbouw gebruikt worden, in plaats van goedkope zwarte schroeven die bij het eerste krasje gaan roesten. Officieel zijn dat opties. Toch kiest bij ons zo goed als iedereen de roestvrije schroeven, en de meeste klanten nemen ook de dubbele waxlaag. Dat verbaast me niet, want met allebei is een drumstel eigenlijk onverwoestbaar. In elke ketel plakken we ook een label met het serienummer, de handtekening van degene die de drum heeft gecontroleerd en de naam van de eigenaar.
Snaredrums
Bij de snaredrums van Model 1 trekt de snare-afzwakker (strainer) de snaarmat 14 mm van het vel af. Een gewone afzwakker doet dat ongeveer 7 mm. Die paar millimeter hoor je als je de snaredrum als een tom bespeelt. Bij een ondiepe afzwakker blijft de losgezette snaarmat met het vel meetrillen, zoemt hij in zachte passages en reageert hij op elke rimshot. Bij een diepe valt hij helemaal stil. Bij opnames merk je dat het meest, want dat gezoem krijg je er achteraf niet meer uit.
Afwerking
Ik vind drums het spectaculairste instrument op het podium, en het is zonde om ze achteraan weg te zetten als decor voor de rest van de band. Daarom steken we zoveel tijd in de afwerking. Je kunt je kleur op een willekeurig staaltje meebrengen, en wij matchen hem met een spectrometer, dus op meting en niet op het oog. De meeste kleuren brengen we dun aan, in olie en was, want een dikke laag verf smoort de ketel. Een drum moet net zo goed klinken als hij eruitziet.
In de loop der jaren zijn we uitgekomen op vijf schilderstijlen. Sinds 2020 maken we fades in olie en was. Dat is met de hand schaduwen, zonder spuiten en zonder lak, waarbij de kleur overloopt in naturel hout. Met dezelfde techniek brengen we effen kleuren aan, en mat zwart wordt het vaakst besteld.
De meeste kunst zit in onze “maziajki”, een Pools woord voor vegen of kladders, die we sinds 2022 met een penseel en olieverf schilderen. De beweging van de hand blijft op de ketel staan, net als op een schilderij. Er bestaat geen sjabloon voor, en daarom zijn er nog nooit twee dezelfde drumstellen uit gekomen.
In 2024 kwamen daar volksornamenten bij: klaprozen, korenbloemen en zonnebloemen op een witte fade, ontworpen als een stofdessin en over het hele drumstel verdeeld. In 2026 zijn we begonnen met airbrushen met sjablonen die we in CAD tekenen, onder andere een “oyster”-wrap-effect dat we in lak hebben nagemaakt. De vijfde richting is klassieke lak, met verzadigde kleuren, kleurovergangen en schaduwwerking op bubinga die de tekening van de nerf naar boven haalt.
Naast de kleur kies je het materiaal van de ketel (esdoorn, berk, bubinga, notenhout, acryl of metaal, dus koper en aluminium, ruw of verouderd), de maat van elke drum, het type en de kleur van het beslag, en een inlay. Dat is een strip van een millimeter die we in een gefreesde groef in de ketel lijmen. Op de ketel of op het resonantievel kan een bandlogo of een willekeurige afbeelding komen.
Filharmonie, leger en een raket
In 2025 bouwden we een zesdelig drumstel voor de Nationale Filharmonie in Warschau (Filharmonia Narodowa), van Europese esdoorn van 4,8 mm, met een fade in olie en was die met de hand is aangebracht, en zonder één gram lak. Speciaal voor die opdracht hebben we een manier ontwikkeld om de was te polijsten die de tekening van de nerf naar boven haalt. Twee jaar eerder maakten we twee drumstellen voor de Poolse strijdkrachten. Het ene is wit-rood met een inlay die in de ketel is gefreesd, het andere rood met artistiek schilderwerk, en op de vellen van allebei is het nationale wapen met de hand geschilderd.
Het vreemdste materiaal kregen we van SpaceForest, een bedrijf uit Gdynia dat een paar kilometer van onze werkplaats de suborbitale raket Perun bouwt. In 2024 kregen we de verbrandingskamer van de SF-1000-motor en rompsegmenten van het prototype, die na de lancering niet meer konden vliegen. Van de kamer maakten we een snaredrum, van de romp een bassdrum. Het waren de eerste drums in Polen die uit een raketconstructie zijn gemaakt. Niemand had zo’n composiet ooit bewerkt zoals een instrumentbouwer dat doet, dus de hoek van de gratrand, de wanddikte en de bevestiging van het beslag hebben we uitgezocht door te testen op restmateriaal. De drums speelden op het Sopot Molo Jazz Festival, en in april 2026 stonden ze op het podium van de 3e Drummarathon in de Muziekacademie in Gdańsk.
Wie er op Polmuz speelt
Op Polmuz-drumstellen wordt gespeeld in kleine clubs en ook in de filharmonie. Krzysztof Klingbein (Belphegor) heeft een Model 1 van esdoorn met twee bassdrums, in een satijnzwarte fade. Paweł Osicki (Pogodno) en Klaudia Rucińska (Sinfonia Baltica) spelen op een Model 2 Maple, Mariusz “Nosek” Noskowiak van Blenders op een Model 2 van acryl, en Piotr Szpalik (Polish Metal Alliance) op een Model 1 Maple met inlay. De volledige lijst, met bands en drumstellen, vind je op de pagina Zij spelen op Polmuz.
Bestellen en nazorg
Een custom drumstel begint met een gesprek, telefonisch of in onze werkplaats aan de Szczecińska 38 in Gdynia. Daar kun je op afspraak kant-en-klare drumstellen bekijken en in de drums kijken. Het bouwen duurt meestal één tot vier maanden, bij uitgebreid schilderwerk zelfs tot acht, want met de hand schilderen en in de was zetten laat zich niet versnellen. Onderweg sturen we je foto’s van elke fase, zodat je ziet hoe je instrument ontstaat. Je koopt rechtstreeks bij ons, zonder groothandel ertussen, en daardoor kunnen we voor deze prijs betere onderdelen gebruiken.
Op de ketel geven we de eerste eigenaar een levenslange garantie, zowel op multiplex als op metaal, bij alle modellen van 1 tot en met 4. Op beslag en standaards zit 36 maanden garantie, op acrylketels 24 maanden. Reserveonderdelen hebben we op voorraad. Een kwijtgeraakt schroefje of een gebarsten lug betekent dus een pakketje van ons, en geen zoektocht naar iets dat min of meer past.
Na de aankoop blijf je praten met de mensen die je drum hebben gebouwd. We helpen je vellen kiezen, het beslag afstellen en het drumstel stemmen, we doen volledig onderhoud, en in onze restauratiewerkplaats brengen we ook drums van andere merken weer in vorm. Sinds 2006 zijn er meer dan tweehonderd drums door onze handen gegaan. In de Driestad (Gdańsk, Gdynia en Sopot) hebben we ook een verhuur van drumstellen en andere instrumenten voor concerten, bruiloften en opnames.
Tomasz Stukan
